Заңнаманы жетілдіру және мемлекеттік көрсетілетін қызметтердің сапасын арттыру – мемлекеттік саясаттың маңызды бағыттарының бірі. Бұл жұмыста құқықтық қайшылықтарды уақтылы анықтау және оларды кейіннен жою ерекше маңызға ие.
Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің Жетісу облысы бойынша департаменті мемлекеттік көрсетілетін қызметтер саласындағы нормативтік құқықтық актілерді талдау барысында Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің міндетін атқарушының 2020 жылғы 10 шілдедегі № 665 бұйрығымен бекітілген Мемлекеттік кірістер органдары көрсететін мемлекеттік қызметтерді көрсету қағидаларында бірқатар сәйкессіздіктерді анықтады.
Анықталған мәселелердің бірі «Транзиттік декларацияны қабылдау» мемлекеттік қызметінің ақылы көрсетілуіне қатысты болды. Қағидаларға сәйкес аталған қызмет тегін негізде көрсетілуі тиіс болған. Ал Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2018 жылғы 5 сәуірдегі № 171 «Мемлекеттік кірістер органдары алатын кедендік алымдардың мөлшерлемелерін бекіту туралы» қаулысында транзиттік декларацияны пайдалана отырып, тауарларды кедендік декларациялау үшін 6 айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде кедендік алым белгіленген.
Сонымен қатар, Қазақстан Республикасындағы көздерден алынған табыстардың және ұсталған (төленген) салықтардың сомалары туралы анықтаманы беру жөніндегі мемлекеттік қызметті көрсету мерзімдеріне қатысты да қайшылық анықталды. Қағидаларда белгіленген мерзім салық заңнамасында көзделген мерзімге сәйкес келмеген.
Анықталған сәйкессіздіктер оларды жою және заңға тәуелді нормативтік құқықтық актіні қолданыстағы заңнамаға сәйкестендіру жөніндегі ұсыныстар уәкілетті мемлекеттік органның назарына жолданды.
Жүргізілген жұмыстың және Департамент енгізген ұсыныстардың нәтижесінде № 665 Қағидаға тиісті өзгерістер енгізілді.
Аталған нәтиженің тек нормативтік емес, сонымен қатар практикалық маңызы да зор. Анықталған қайшылықтарды жою заңнаманы біркелкі қолдануды қамтамасыз етіп, азаматтар мен бизнес үшін құқықтық айқындықты арттырады және мемлекеттік көрсетілетін қызметтерді алудың неғұрлым түсінікті әрі ашық жағдайларын қалыптастыруға ықпал етеді.
Осылайша, Департаменттің заңнаманы талдау жөніндегі жұмысы мемлекеттік реттеуді жетілдірудің нақты құралына айналуда. Проблемалық нормаларды анықтау, оларға құқықтық баға беру және ұсыныстарды кейіннен іске асыру қолданыстағы сәйкессіздіктерді уақтылы жоюға ғана емес, жалпы мемлекеттік көрсетілетін қызметтердің сапасын арттыруға мүмкіндік береді.
Мұндай ұсыныстардың іс жүзінде іске асырылуы заңнамаға тұрақты түрде мониторинг жүргізу және оны одан әрі жетілдіру мақсатында мемлекеттік органдардың өзара іс-қимылының маңыздылығын көрсетеді. Дәл осындай тәсіл нормативтік базаның қазіргі заманғы талаптарға сәйкестігін қамтамасыз етіп, азаматтар мен бизнестің мүдделеріне бағдарланған мемлекеттік басқарудың неғұрлым тиімді жүйесін қалыптастыруға мүмкіндік береді.
От выявления коллизий к совершенствованию
законодательства
Совершенствование законодательства и повышение качества государственных услуг являются важными направлениями государственной политики. Особое значение в этой работе имеет своевременное выявление правовых коллизий и их последующее устранение.
Департаментом Агентства Республики Казахстан по делам государственной службы по области Жетісу в рамках анализа нормативных правовых актов в сфере оказания государственных услуг выявлены отдельные несоответствия в Правилах оказания государственных услуг органами государственных доходов Республики Казахстан, утвержденных приказом и.о. Министра финансов Республики Казахстан от 10 июля 2020 года № 665.
Одним из выявленных вопросов стало несоответствие в части платности государственной услуги «Прием транзитной декларации». Согласно Правилам услуга предусматривалась на бесплатной основе, в то время как постановлением Правительства Республики Казахстан от 5 апреля 2018 года № 171 «Об утверждении ставок таможенных сборов, взимаемых органами государственных доходов» установлен таможенный сбор за таможенное декларирование товаров с использованием транзитной декларации в размере 6 МРП.
Также, выявлена коллизия в части сроков оказания государственной услуги по выдаче справки о суммах полученных доходов из источников в Республике Казахстан и удержанных (уплаченных) налогов. Срок, установленный Правилами, не соответствовал сроку, предусмотренному налоговым законодательством.
Выявленные несоответствия были направлены в адрес уполномоченного государственного органа с предложениями по их устранению и приведению подзаконного нормативного правового акта в соответствие с законодательством.
По результатам проведенной работы и внесенных Департаментом предложений в Правила № 665 внесены соответствующие изменения.
Данный результат имеет не только нормативное, но и практическое значение. Устранение выявленных коллизий обеспечивает единообразное применение законодательства, повышает правовую определенность для граждан и бизнеса и способствует формированию более понятных и прозрачных условий получения государственных услуг.
Таким образом, работа Департамента по анализу законодательства становится конкретным инструментом совершенствования государственного регулирования. Выявление проблемных норм, их правовая оценка и последующая реализация предложений позволяют не только своевременно устранять существующие несоответствия, но и повышать качество государственных услуг в целом.
Практическая реализация таких предложений подтверждает важность постоянного мониторинга законодательства и взаимодействия государственных органов в целях его дальнейшего совершенствования. Именно такой подход позволяет обеспечить соответствие нормативной базы современным требованиям и создать более эффективную систему государственного управления, ориентированную на интересы граждан и бизнеса.