
Тазалық туралы сөз болғанда көбіміз ең алдымен көшені, ауланы, саябақты көз алдымызға елестетеміз. Алайда тазалықтың мәні бұдан әлдеқайда кең. Ол адамның қоршаған ортаға, қоғамдық мүлікке, табиғатқа және өзге адамдарға деген көзқарасынан көрінеді.
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев республикалық «Таза Қазақстан» экологиялық акциясына қатысушылармен кездесуде осы мәселеге ерекше тоқталды. Президенттің айтуынша, табиғатты аялау мен айналаға ұқыпты қарау халықтың күнделікті өмір салтына айналуы қажет.
Шын мәнінде, елді мекеннің тазалығы тек коммуналдық қызметтердің жұмысына байланысты емес. Бір көшені тазалауға ондаған адамның еңбегі кетуі мүмкін. Ал оны қайта ластауға бір адамның өзі жеткілікті. Осы қарапайым мысалдың өзі тазалықтың ең алдымен жеке жауапкершіліктен басталатынын көрсетеді.
«Таза Қазақстан» бастамасының ерекшелігі де осында. Ол тұрғындарды белгілі бір күні сенбілікке шығумен ғана шектемей, тазалықты тұрақты әдетке айналдыруды көздейді.
Ортақ кеңістікке ортақ жауапкершілік
Саябақтар, балалар алаңдары, аулалар, көшелер мен жағалаулар – баршаға ортақ кеңістік. Оларды күтіп ұстау үшін мемлекет тарапынан қаражат пен еңбек жұмсалады. Бірақ жасалған дүниені сақтау – қоғамның өзіне байланысты.
Жаңа орындық орнату, балалар алаңын жөндеу немесе саябақты абаттандыру – жұмыстың бір бөлігі ғана. Ең маңыздысы – тұрғындардың сол нысандарға ұқыпты қарауы.
Бұл ретте тазалық пен қоғамдық тәртіп өзара тығыз байланысты. Қоқыс тастамау, ортақ мүлікті бүлдірмеу, белгіленген талаптарды сақтау – қарапайым ережелер болғанымен, олардың орындалуы қоғамдағы мәдениеттің деңгейін көрсетеді.
Жастардың үлесі маңызды
«Таза Қазақстан» аясындағы жұмыстарға жастардың белсенді араласуы да назар аударуға тұрарлық. Еріктілікке қатысу арқылы жас буын қоғамдағы өзгерістердің сырттай бақылаушысы емес, тікелей қатысушысы бола алады.
Бүгін тазалық жұмысына атсалысып, ағаш отырғызған жас ертең сол аумаққа басқа көзқараспен қарайды. Өйткені ол ортақ кеңістікке өз еңбегін сіңірді.
Бұл – экологиялық мәдениетті қалыптастырудың тиімді жолдарының бірі. Табиғатты қорғау мен туған жерге жанашырлықты сөзбен ғана емес, нақты іспен көрсету маңызды.
Таза ел – ортақ еңбектің нәтижесі
«Таза Қазақстан» бастамасының ауқымы жыл сайын кеңейіп келеді. Жыл басынан бері еліміз бойынша жүздеген экологиялық іс-шара өткізіліп, миллиондаған азамат ортақ іске атсалысты. Мыңдаған гектар аумақ тазартылып, көшеттер отырғызылып, заңсыз қоқыс орындары жойылды.
Бұл – бір реттік науқанның көрсеткіші емес, қоғамда экологиялық жауапкершіліктің біртіндеп қалыптасып келе жатқанының белгісі.
Дегенмен тазалықты тек сенбілікпен қамтамасыз ету мүмкін емес. Оның нәтижесі адамдардың күнделікті әрекетінен көрінуі керек. Егер тұрғын қоқысты арнайы жәшікке тастап, қоғамдық мүлікке ұқыпты қарап, табиғатқа зиян келтірмеуді қалыпты әдетке айналдырса, «Таза Қазақстанның» басты мақсаты орындала бастайды.
Таза ел құру үлкен өзгерістерден емес, әр адамның өзінен басталады. Өз ауласына, көшесіне, ауылына немесе қаласына жанашырлықпен қараған азамат – елдің ортақ мәдениетіне өз үлесін қосады.
Сондықтан «Таза Қазақстан» – тазалық акциясы ғана емес, жауапкершілікке тәрбиелейтін қоғамдық бастама. Оның ең басты нәтижесі жиналған қоқыстың көлемімен емес, адамдардың санасында қалыптасқан өзгеріспен өлшенбек.
