Біз көбіне заң туралы сөз болғанда оны айыппұлмен, жазамен немесе полициямен байланыстырамыз. Ал шын мәнінде заң – қорқытатын құрал емес. Заң – адамның еркін өмір сүруіне мүмкіндік беретін ең үлкен кепілдік.

Таңертең баласын мектепке шығарып салған ана оның аман оралатынына сенгісі келеді. Жүргізуші жолға шыққанда қарсы бағыттан ешкімнің ереже бұзып келмейтініне үміт артады. Кәсіпкер өз еңбегінің қорғалатынын қалайды. Қарт адам көшеде өзін қауіпсіз сезінгісі келеді. Мұның бәрі бір ғана ұғымға келіп тіреледі – заң.

Өкінішке қарай, кейде біз заңды өзімізге қатысты емес сияқты қабылдаймыз. «Бір рет жылдамдық асырсам ештеңе болмайды», «бір рет пара берсем шаруам бітеді», «біреуді алдасам ешкім байқамайды» деген ойлар қоғамды әлсірететін ең қауіпті көзқарастың бастауы. Өйткені үлкен қылмыс көбіне кішкентай немқұрайлылықтан басталады.

Тарихқа қарасақ, ешбір мемлекет сыртқы жаудан ғана құлаған жоқ. Империяларды іштен іріткен – әділетсіздік, заңның әлсіреуі және жауапсыздық. Халық заңға сенуден қалған кезде мемлекет те әлсірейді. Бұл – ғасырлар бойы өзгермеген тарихи заңдылық.

Бүгінде Қазақстан жаңа қоғамдық сананы қалыптастыру кезеңінде тұр. Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың «Заң және тәртіп» қағидатын мемлекеттік саясаттың өзегіне айналдыруының мәні де осында. Бұл тек құқық қорғау органдарының жұмысын күшейту емес. Бұл – қоғамның ойлау жүйесін өзгертуге бағытталған қадам.

Заң бәріне ортақ болуы тиіс. Әкімге де, министрге де, кәсіпкерге де, қарапайым азаматқа да. Өйткені әділдік таңдамайды. Егер заң адамның қызметіне немесе байлығына қарап өзгеретін болса, онда мемлекет әлсірейді. Ал заң бәріне бірдей қолданылса, қоғамда сенім пайда болады.

Өркениетті қоғамның басты белгісі – қатаң жаза емес, заңды өз еркімен құрметтейтін азаматтар. Дамыған мемлекеттердің тәжірибесі де осыны көрсетеді. Онда адамдар камерадан қорыққандықтан емес, заңды сыйлағандықтан тәртіп сақтайды. Бұл – нағыз мәдениет.

Бүгін біз бәрін мемлекеттен күтеміз. Таза көше, қауіпсіз жол, әділ сот, тыныш өмір. Бірақ осының бәрі әрқайсымыздан басталады. Жолда ережені сақтау, салықты адал төлеу, заңды бұзбау, өзгеге құрметпен қарау – бұлар ұсақ әрекеттер емес. Осындай қарапайым қадамдар мықты мемлекетті қалыптастырады.

Заң – мемлекеттің қабырғасы болса, тәртіп – оның іргетасы. Қабырғасы мықты, іргетасы берік ел ғана дауылға төтеп береді. Сондықтан «Заң және тәртіп» – бүгінгі күннің талабы ғана емес. Бұл – балаларымыздың қауіпсіз болашағы үшін жасалып жатқан таңдау.

Өйткені күшті мемлекет қаруымен емес, азаматтарының заңға деген құрметімен өлшенеді.