Қазіргі қоғамның басты құндылықтарының бірі — заңның үстемдігі мен қоғамдық тәртіптің сақталуы. Тәуелсіз Қазақстанның дамуы, азаматтардың қауіпсіз өмір сүруі, елдегі тұрақтылық пен бірліктің нығаюы ең алдымен заң мен тәртіпке тікелей байланысты. Сондықтан «Заң және тәртіп» тақырыбы әрбір азамат үшін маңызды әрі өзекті.
Заң — мемлекет белгілеген міндетті ережелер жүйесі. Ол қоғамдағы адамдардың өзара қарым-қатынасын реттеп, құқықтары мен бостандықтарын қорғайды. Ал тәртіп — осы заң талаптарының орындалуы, қоғамдық ортадағы жауапкершілік пен мәдениеттің көрінісі. Заң мен тәртіп бір-бірін толықтырып, қоғамның дұрыс жұмыс істеуін қамтамасыз етеді.
Қазақстан Республикасы Конституциясының бірінші бабында еліміздің өзін демократиялық, зайырлы, құқықтық және әлеуметтік мемлекет ретінде орнықтыратыны көрсетілген. Бұл қағиданың негізінде адам құқықтарын қорғау, заң алдындағы теңдік және әділдік жатыр. Елімізде қабылданған барлық заңдар азаматтардың өмірін жақсартуға, қоғамдық қатынастарды реттеуге және құқық бұзушылықтың алдын алуға бағытталған.
Заңды құрметтеу — азаматтық мәдениеттің белгісі
Заңға бағыну тек жазадан қорқу емес, ол — саналы азаматтың ұстанымы. Өз құқығын білетін адам өзгенің де құқығын құрметтейді. Қоғамдық орындарда тәртіп сақтау, жол қозғалысы ережелерін орындау, салық төлеу, табиғатты қорғау, үлкенге құрмет көрсетіп, кішіге қамқор болу — мұның бәрі заң мен тәртіпке деген құрметтің көрінісі.
Өкінішке қарай, кейбір азаматтар заң талаптарына немқұрайлы қарайды. Ұсақ құқық бұзушылықтардың өзі қоғамға кері әсерін тигізеді. Мысалы, көшеде қоқыс тастау, қоғамдық мүлікке зиян келтіру, жол ережесін бұзу немесе әлеуметтік желілерде жалған ақпарат тарату сияқты әрекеттер қоғамдық тәртіпке нұқсан келтіреді. Сондықтан әрбір адам өзінің іс-әрекеті үшін жауапты екенін ұмытпауы қажет.
Жастар және құқықтық тәрбие
Ел болашағы — жастар. Сондықтан олардың құқықтық сауаттылығын арттыру маңызды міндеттердің бірі болып саналады. Құқықтық білім адамға заңды дұрыс түсінуге, өз құқықтары мен міндеттерін білуге көмектеседі. Білім беру ұйымдарында құқықтық мәдениетті қалыптастыруға ерекше көңіл бөлінуі тиіс.
Жастар арасында кездесетін құқық бұзушылықтардың алдын алу үшін отбасы, мектеп және қоғам бірлесе жұмыс істеуі қажет. Ата-ана балаға адалдықты, әділдікті, жауапкершілікті үйретсе, ұстаз білім мен тәрбие береді, ал қоғам заңды құрметтеудің үлгісін көрсетуі тиіс. Саналы ұрпақ қалыптасқанда ғана құқықтық мемлекет нығаяды.
Қоғамдық тәртіп — ортақ жауапкершілік
Қоғамдық тәртіпті сақтау тек полиция қызметкерлерінің міндеті емес. Бұл — бүкіл қоғамның ортақ ісі. Әр азамат айналасына бейжай қарамай, заң бұзушылыққа жол бермеуге атсалысуы керек. Қауіпсіз әрі тыныш қоғам құру үшін өзара сыйластық, жауапкершілік және тәртіп қажет.
Соңғы жылдары елімізде қоғамдық қауіпсіздікті күшейту, құқық бұзушылықтың алдын алу, азаматтардың құқықтарын қорғау бағытында көптеген жұмыстар атқарылуда. Цифрлық технологияларды енгізу, мемлекеттік қызметтердің ашықтығын арттыру, құқық қорғау жүйесін жаңғырту — соның айқын дәлелі. Бұл шаралар халықтың мемлекетке деген сенімін күшейтіп, заңның үстемдігін қамтамасыз етуге бағытталған.
Заң үстемдігі — ел дамуының кепілі
Тарихқа көз жүгіртсек, заң мен тәртіпке ерекше мән берген мемлекеттер ғана өркендегенін көреміз. Әділ заң орнаған жерде тұрақтылық болады, экономика дамиды, инвестиция тартылады, халықтың әл-ауқаты артады. Ал заң әлсіреген жерде тәртіп бұзылып, қоғамда сенімсіздік пайда болады.
Қазақстанның болашағы — заңға құрметпен қарайтын, жауапкершілігі жоғары азаматтардың қолында. Әрқайсымыз өз міндетімізді адал орындап, заң талаптарын сақтасақ, еліміздің дамуына қосқан үлесіміз сол болмақ.
Қорыта айтқанда, заң мен тәртіп — мемлекеттің қуаты мен қоғамның тыныштығын қамтамасыз ететін басты құндылықтар. Заңды сақтау — тек мемлекеттік талап емес, ол — әр азаматтың ар-ожданы мен мәдениетінің өлшемі. Құқықтық сауатты, тәртіпке бағынатын қоғам ғана әділетті, қауіпсіз және өркениетті мемлекет құра алады.
Ендеше, заңды құрметтеу мен тәртіпті сақтау әрқайсымыздың күнделікті өмірлік қағидамызға айналуы тиіс. Сонда ғана Қазақстанның келешегі кемел, қоғамы берік, болашағы жарқын болмақ.