Жұмылдыру дайындығы не үшін қажетжәне бұл туралы әркім нені білуі керек

Жұмылдыру дайындығы пен жұмылдыру туралы сөз қозғалғанда, көпшіліктің көкейінде бұл мәселелер маған тікелей қатысты ма және айналамызда шын мәнінде не болып жатыр? деген заңды сұрақ туындайды. Әлеуметтік желілерде бұл тақырып көбіне түрлі болжамдар мен негізсіз алаңдаушылықтарға ұласып жатады. Алайда Қазақстан Республикасының «Жұмылдыру дайындығы мен жұмылдыру туралы» Заңында барлық талап нақты әрі түсінікті көрсетілген. Ең алдымен, жұмылдыру дайындығы мен жұмылдырудың екі бөлек ұғым екенін және олардың әрқайсысы жеке тәртіппен жүзеге асырылатынын түсіну қажет.

Жұмылдыру дайындығы бейбіт уақытта тұрақты түрде жүргізіледі. Ал облысымызда бұл, ең алдымен, күнделікті ұйымдастырушылық және шаруашылық жұмыстарды қамтиды. Жергілікті атқарушы органдар әскери құрылымдармен бірлесіп, қалалар мен аудандардағы әскери есепке алу жұмыстарының тәртібін қадағалайды. Сонымен қатар, елеулі қауіп туындаған жағдайда өңірдің қалыпты жұмысын қамтамасыз ету мақсатында жолдардың, байланыс жүйелерінің, көліктің, ауруханалардың және басқа да қызметтердің әзірлігін қамтамасыз етуге бағытталған шаралар атқарылады. Азаматтан әскери есепке алу деректерін нақтылау сұралса немесе кәсіпорындарда жоспарлардың әзірлігі тексерілсе, мұны алаңдатарлық белгі деп қабылдаудың қажеті жоқ. Бұл – мемлекеттің алдын ала жүргізетін қалыпты сақтық шаралары, яғни өрт қауіпсіздігі талаптарын немесе қысқы техниканың дайындығын тексеру секілді күнделікті жұмыс.

Жалпы немесе ішінара жұмылдыру ел Президентінің жарлығымен ғана және айрықша жағдайларда, атап айтқанда, Қазақстанға қарсы агрессия жасалған немесе оның қауіпсіздігіне тікелей сыртқы қауіп төнген кезде жарияланады. Мұндай шешім қабылданбайынша, ешбір облыс немесе аудан өз бетінше жұмылдыруды жариялай алмайды. Сондықтан мессенджерлер мен чаттарда таралатын «жасырын әскерге шақыру» жүріп жатқаны немесе ресми құжаттарсыз қандай да бір шектеулер енгізілгені туралы қауесеттерге сабырмен қарап, ақпаратты мемлекеттік органдар мен әкімдіктің ресми хабарламалары арқылы тексерген жөн.

Сонымен бірге заңда азаматтарға қойылатын нақты талаптар белгіленген. Оларды алдын ала білген маңызды. Әскери есепте тұрған азаматтар әскери билет немесе тіркеу туралы куәлік сияқты құжаттарын ретке келтіріп, деректеріндегі өзгерістер туралы уақтылы хабарлауға және өзінің әскери міндеті бойынша тағайындалуын нақтылау үшін жергілікті әскери басқару органдарының шақыруы бойынша келуге міндетті. Егер жұмылдыру жарияланған жағдайда, әскери міндетті азаматтарға жергілікті әскери басқару органы басшысының рұқсатынсыз тұрғылықты жерінен кетуге болмайды. Бұдан бөлек, жұмылдыру, әскери жағдай және соғыс уақытында азаматтар мен ұйымдар қорғаныс мұқтажы үшін өздеріне тиесілі жер учаскелерін, ғимараттарды, көлік құралдарын немесе өзге де мүлікті беруге тартылуы мүмкін.

Алайда заң азаматтардың құқықтарын да қорғайды. Осы кезеңде әскери қызметке шақырылған азаматтар Қазақстан Республикасының әскери қызметшісі мәртебесі мен құқықтарына ие болады. Егер қорғаныс мұқтажы үшін азаматтың немесе ұйымның мүлкі алынған жағдайда, мемлекет Үкімет айқындайтын тәртіппен оның құнын тең мөлшерде өтеуге міндетті. Сондай-ақ маңызды кәсіпорындар, қызметтер мен мекемелер үшін әскери міндетті азаматтарды броньдау тетігі қарастырылған. Бұл ретте қажетті мамандар өз жұмыс орындарында қалып, шақырудан берілген кейінге қалдыру мерзімі ішінде әскери қызметке шақырылмайды. Осылайша, өңірдің қалыпты тыныс-тіршілігі мен жұмысының үздіксіздігі қамтамасыз етіледі.

Оқырмандар үшін бұл мәселеде күрделі құқықтық түсінбеушіліктер жоқ. Ең бастысы – негізсіз қауесеттерге сенбеу, жеке әскери есеп құжаттарын ретке келтіру және заңның азаматтардың құқықтарын да, өңірдегі қоғамдық тыныштық пен тұрақтылықты да қорғауға бағытталғанын түсіну.

Мәліметпен бөлісу: